ARA
Çağdaş sanatın en belirleyici figürlerinden biri olarak kabul edilen Japon sanatçı Yayoi Kusama, 97 yaşında hayatını kaybetti. Sanatçının stüdyosundan yapılan açıklamaya göre Kusama, 14 Ağustos'ta Tokyo'daki bir hastanede yaşamını yitirdi.
Parlak puantiyeleri, ikonik balkabağı motifleri, Sonsuzluk Aynalı Odaları ve kırmızı bob saçlarıyla tanınan Kusama, 70 yılı aşkın kariyeri boyunca son derece kişisel deneyimlerini evrensel bir görsel dile dönüştürdü. Eserleriyle yalnızca sanat dünyasını etkilemekle kalmadı, aynı zamanda çağdaş sanatın deneyimlenme biçimini de yeniden tanımladı.
1929 yılında Japonya'nın Matsumoto kentinde doğan sanatçı, çocukluk yıllarında çiçekler çizmeye başladı. Kusama'nın sanat pratiği, küçük yaşlardan itibaren yaşadığı halüsinasyonlarla yakından bağlantılıydı. Konuşan çiçekler ve tekrarlayan desenler gibi imgeler, zamanla onun sanatsal evreninin temel yapı taşlarına dönüştü. Yoğun puantiyeler ve tekrar eden semboller, sanatçının sonsuzluk ve varoluş kavramlarını araştırdığı çalışmalarında merkezi bir yer edindi.
Kusama için sanat aynı zamanda toplumsal eleştirinin de bir aracıydı. New York sanat çevrelerinde uzun yıllar kendisini bir ‘outsider’ olarak tanımlayan sanatçı; utanç, arzu ve kimlik gibi temaları cesur bir şekilde ele aldı. 1965 yılında verdiği bir röportajda, “Ölümümden sonra nasıl sınıflandırılacağımı hayal edemiyorum. Dışlanmış olmak iyi hissettiriyor” sözleriyle bu duruşunu ifade etmişti.
Sanatçının kariyerinde önemli bir yere sahip olan ‘kendini yok etme’ (self-obliteration) kavramı, bireyin sonsuz evren içinde erimesi fikrine dayanıyordu. Bu tema, 1960'ların ortasında geliştirmeye başladığı ve bugün dünyanın en çok ziyaret edilen sanat enstalasyonları arasında yer alan Sonsuzluk Aynalı Odaları serisinde güçlü bir şekilde hissediliyordu.
Kusama'nın en ünlü eserlerinden biri olan ‘Narcissus Garden’ (Narsis Bahçesi), 1966 Venedik Bienali'nde sergilendi. Sanatçı, 1.500 yansıtıcı küreden oluşan enstalasyondaki topları ‘Narsisizminiz satılık’ sloganıyla 2 dolara satarak dönemin sanat dünyasına dikkat çekici bir eleştiri yöneltmişti.
1977 yılında Tokyo'daki Seiwa Hastanesi'ne kendi isteğiyle yerleşen Kusama, yaşamının geri kalanını burada geçirdi. Günlerini hastane ile yakınındaki stüdyosu arasında sürdüren sanatçı, üretmeye hiç ara vermedi. Bu dönemde dünyanın dört bir yanında sayısız sergi ve retrospektife konu oldu.
Stüdyosu tarafından yapılan açıklamada, “Son günlerine kadar resim yapmaya devam etti, fırçasını bir kenara bırakmadı ve sonsuz aşkı ve ebedi ruhu keşfetmeyi sürdürdü” ifadelerine yer verildi. Açıklamada ayrıca Kusama'nın mirasının, sanat aracılığıyla insanlara umut ve ilham vermeye devam edeceği vurgulandı.
Yayoi Kusama, yalnızca eserleriyle değil, sanatın sınırlarını genişleten vizyonuyla da gelecek kuşaklara ilham vermeyi sürdürecek.
